Değişimi Yönetebilmek, Kalkın Yapalım

Değişimi Yönetebilmek, Kalkın Yapalım

Değişim artık güncel hayatın tüm boyutlarında insanlar için hiç yabancı olmadıkları bir kavram, elbette değişimi tanımak ve bilmek çok farklı, gelişen bilişim teknolojisi tüm sektörleri olduğu gibi ulaşım sektöründe de değişimlere neden olmaktadır. Ülkemiz özelinde ise özellikle karayolu modu ağırlıklı bir ulaşım modelinde diğer modların da paylarının arttığı bir sisteme tedrici bir geçiş yaşanmaktadır. Tedrici kelimesini özellikle şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan kurumların yöneticileri yanlış bulabilirler, bence doğru! Doğruluğunun nedeni ise şehirlerarası insan taşımacılığında sürdürülebilir olmayan bir ağırlığın karayolu ile devam edilebileceğinin düşünülmesidir. Öte yandan bilinmekle birlikte stratejik düşünebilme ve bunu uygulamaya geçirme cesaretinin yada yetkisinin sektörü yönetenlerin elinde olmaması seçeneklerini de göz ardı etmemek gerekmektedir.

Değişimi yönetebilmede kullanacağımız değerlendirme seti söz konusu ise stratejik yönetim bu setin en önemli unsurlarından birisidir. Stratejik yönetimi tanımlamadan önce strateji kelimesinin anlamına bakmak gerekmektedir. Strateji askeri bir kavram olarak ortaya çıkmıştır, askeri harekatın planlanması ve uygulanması süreçlerini ifade etmektedir. Bizim asıl konumuz olan işletmecilikte ise strateji işletmenin çevresiyle arasındaki ilişkileri düzenleyen ve rakiplerine üstünlük sağlamak amacıyla kaynakların harekete geçirilmesi anlamını taşımaktadır. Farklı bilim insanları stratejiye farklı bakış ve tanımlar getirmişlerdir. Bu farklılıklar dikkate alındığında bütüncül bir yaklaşım çerçevesinde ortaya çıkan strateji tanımı “işletmeye istikamet vermek ve rekabet üstünlüğü sağlamak maksadıyla, işletme ve çevresini sürekli analiz ederek uyum sağlayacak amaçların belirlenmesi, faaliyetlerin planlanması ve gerekli araç ve kaynakların yeniden düzenlenmesi süreci” olarak tanımlanmıştır.[1]

Yukarıdaki tanım stratejiyi ve çerçevesini açıklamaya çalışıyor,  can alıcı soru ise şudur; Niçin Strateji Geliştirmeliyiz? Bu soruyu elbette sorabilmek bile büyük bir adım, adımları artıralım hangi durumlara cevap verebilmek için strateji geliştirmeye ihtiyacımız vardır: Bu soruyu turizm taşımacılığı yapan girişimciler özelinde soralım ve yanıtlarını aramaya çalışalım.

Faaliyet gösterilen sektör(pazar) koşullarının değişmesi: Evet, değişen dünyada sektör-pazar koşulları asimetrik değişiyor, Türkiye-İstanbul artan turist seyahatleri nedeniyle büyüyen bir destinasyon ancak bu destinasyonda her gün geçtikçe kar marjlarının düştüğü görülmektedir. Turizm taşımacıları seyahat acentesi olarak turizmin bir parçası olarak değerlendiriliyor,  taşımacı olarak sadece ve sadece taşımacı!!!

Yeni rakiplerin sektöre-pazara girmesi: Evet, sektöre-pazara yeni girişler bazıları belgeye geçenler ancak önemli bir ağırlık şehirlerarasındaki daralma nedeniyle turizm taşımacılığına yönelen otobüsler. Sektörde hem turizm taşıması yapan hem de şehirlerarasında iş yapan girişimciler az olmakla birlikte varlıklarını sürdürüyorlar hatta uluslararası yolcu taşımacılığı yapan girişimcilerde var. Sektöre giriş engeli yok denilecek düzeyde, belgeye parayı yatıran, kanuni zorunlulukları yerine getiren herkes geçebiliyor. Mesleki saygınlın fiyatı yok hükmünde, girişler devam ederse otobüsçülük sektörünün en önemli camiası turizm taşımacıları oldular ve olmaya devam edecekler. Korsan taşımacılığın en yoğun olduğu alan turizm taşımacılığı kurumsal yaptırımlar konusunda daha yapacak çok şey var sanırım.    

Yeni teknolojiler: Hayır, teknoloji hayatın her yerinde turizm taşımacıları araç teknolojisini soluk soluğa takip ediyor, gelişmesi beklenen yaşlı grupların Anadolu ve periferideki ülke seyahatlerinde teknolojik araçlara ihtiyaç duyulacaktır. Turizm taşımacılığı sektörünün en az zorluk çekeceği konulardan birinin yeni araç ve teknolojiler olacağını düşünüyorum, bu konuda birbirleriyle rekabet bile edebileceklerini düşünüyorum.

Müşterilerin tercih ve beğenilerindeki değişmeler: Evet, turizm taşımaları, hem yerli hem de yabancı turistlerin özellikle hizmet kalitesi konusundaki artan beklentilerini hizmet çıtasını her geçen gün arttırarak karşılamaları beklenmektedir. Bireysel gezici turist sayısında yaşanan artış ve bu artışın yükseleceği beklentileri öne çıkmaktadır. Bu nedenle turizm taşımacılarının kurumsal yapılarla grup turistlerin beklentilerine karşılık verecek duruma ulaşmaları gerekmektedir. TTDER tarafından düzenlenen hizmet içi eğitimlerin şoför ve yardımcı personelle sınırlı kalmaması gerekliliği her geçen gün artmaktadır.

Politik ve yasal düzenlemelerdeki değişimler: Evet, siyasi otorite AB müktesebatının da verdiği güçle sektörün tabiri caiz ise tozunu atmaktadır. 8+1 hala çok sıcak, Taşımacıları gelmeden bu ülke o kadar zengin mi? Bu durum karşısında daha fazla lobi daha fazla öngörü daha fazlası başımıza gelmeden tedbir, önce tedbir!!!        

Kriz senaryoları: Evet, bir kriz senaryomuz yok, en son gezi olaylarında ağlaştık durduk, bende üzüldüm, iş bekleyen taşımacılar, şoförler.

Yeni fırsat pencerelerinin ortaya çıkması: Evet, biz genlinde insan, özelinde turist taşıyoruz, insan taşımaya devam edelim, otobüsle oluyor, trenle neden olmasın, uçakla neden olmasın, gemiyle neden olmasın, şehiriçi toplu taşıma neden olmasın, birleşelim neden olmasın, kurumsallaşalım neden olmasın.

Çevresel belirsizliklerin yüksek olduğu bir dünyada yaşıyoruz globalleşme bizlerin çok işine yaradı insanların ülkeler arası, ülke içi mobilizasyonları arttı kısaca turist sayısı arttı, ancak bizimde ödevlerimiz ve sorumluluklarımız arttı, bu değişimleri yönetebilecek uygun organizasyon yapılarına ve insan kaynaklarına ihtiyacımız vardır.

Değişimi yönetebilmek için ayağa kalkıp işlerimizi gözden geçirip değişimlere karşı hazırlık yapmamız gerekiyor, bunu başarabilmenin yöntemlerinden birisi stratejik düşünüp, strateji geliştirmekten geçmektedir.

Yapacak çok işimiz var, o zaman kalkın yapalım.

Yrd.Doç.Dr.Kemal KARAYORMUK

 

 


[1] Prof. Dr. Ömer Dinçer: Stratejik Yönetim ve İşletme Politikası, 8. Baskı, İstanbul: ALFA basım, 2007

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Close Bitnami banner
Bitnami